ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಮೂರು ವೈಷ್ಣವ ಸೇನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಲಹೆಗಾರ — ಮತ್ತು ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಕರಣದಿಂದಾಗಿ ಕುಂಭದ ಆಚೆಗೂ ಹೆಸರು ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಅಖಾಡಾ.
ನಿರ್ಮೋಹಿ ಎಂದರೆ "ಮೋಹದಿಂದ ಮುಕ್ತ" — ಬಂಧಿಸುವ ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತ. ಮೂರು ರಾಮಾನಂದಿ ಅಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮಂತ್ರಿಯ, ಅಂದರೆ ಸಲಹೆಗಾರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಆಜ್ಞಾಪಿಸುವ ರಾಜನೂ ಅಲ್ಲ, ಹೋರಾಡುವ ಸೇನೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಸಲಹೆ ನೀಡುವವನು.
ಇದರ ಸಾಧುಗಳು ರಾಮಾನಂದಿ ಬೈರಾಗಿಗಳು, ರಾಮನ ಭಕ್ತರು; ಅವರು ಲಂಬವಾದ ಊರ್ಧ್ವಪುಂಡ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠವು ರಾಮನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಅಣಿಯು ಇತರ ಯಾವುದೇ ಅಖಾಡಾಕ್ಕಿಂತ ತನ್ನ ಭಕ್ತಿಲೋಕದ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ — ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಖಾಡಾಗಳು ತಮ್ಮ ಪೀಠಗಳನ್ನು ಕುಂಭ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ನಿರ್ಮೋಹಿಯ ಪೀಠವು ಅದರ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವರು ಜನಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ.
ಕುಂಭದ ಹೊರಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಕೇಳಿರುವ ಅಖಾಡಾ ನಿರ್ಮೋಹಿ ಅಣಿ; ಏಕೆಂದರೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಸ್ಥಳದ ಕುರಿತ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಒಂದು ಪಕ್ಷವಾಗಿತ್ತು — ಈ ಪ್ರಕರಣದ ದಾಖಲಿತ ಇತಿಹಾಸವು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 2019ರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನವರೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿಯಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಅದು ಮೇಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ದಾಖಲೆಯ ವಿಷಯ; ಈ ಪುಟವು ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅಖಾಡಾವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಓದುಗರಿಗೆ ಮೊದಲು ಆ ಪ್ರಕರಣವೇ ಎದುರಾಗುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅಣಿಯ ಪರಂಪರೆಯು ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಪರಿಚಿತಗೊಳಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನವೂ ವ್ಯಾಪಕವೂ ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಮೇಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮೋಹಿಯು ಶೈವ ಅಖಾಡಾಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ವೈಷ್ಣವ ಅಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಅಣಿಗಳ ಆಂತರಿಕ ಆದ್ಯತಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾತ್ರವು ರಾಮಾನಂದಿ ಪರಂಪರೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ರಾಜ–ಮಂತ್ರಿ–ಸೇನಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.
ವೈಷ್ಣವ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ನಾಶಿಕ್-ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ್ವರ ಸಿಂಹಸ್ಥದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ಅಖಾಡಾಗಳು ತಮ್ಮ ನಿಗದಿತ ದಿನದಂದು — ಮುಂಬರುವ ಸಿಂಹಸ್ಥದಲ್ಲಿ 11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2027ರಂದು — ನಾಶಿಕ್‌ನ ರಾಮಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಶೈವ ಅಖಾಡಾಗಳು ಮರುದಿನ ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ್ವರದ ಕುಶಾವರ್ತದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ — ಮುಂದಿನದು
ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಹನುಮಾನ್ ಗಢಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಅಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದು.
ಓದಿ: ನಿರ್ವಾಣಿ ಅಣಿ ಅಖಾಡಾ →