യാത്രതന്നെ ലളിതമാണ് — നാല് നഗരങ്ങളിലേക്കും മികച്ച ഗതാഗതബന്ധമുണ്ട്. സ്നാൻ ദിവസം അവസാനത്തെ അഞ്ച് കിലോമീറ്ററാണ് ആളുകളെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്നത്.
എല്ലാ കുംഭ് നഗരങ്ങളിലും എത്തിച്ചേരാൻ എളുപ്പമാണ്, എന്നാൽ അകത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ പ്രയാസമാണ്. മഹാസ്നാന ദിവസങ്ങളിൽ ഭരണകൂടം നദിയിൽനിന്ന് പുറത്തേക്കുള്ള വഴികളിൽ ഘട്ടംഘട്ടമായി വാഹനഗതാഗതം നിരോധിക്കുന്നു; ഈ നിയന്ത്രണം നിരവധി കിലോമീറ്റർ വരെ നീളാം. നിങ്ങളുടെ ടിക്കറ്റിൽ എന്തുതന്നെ പറഞ്ഞാലും, അവസാന ദൂരം നടക്കേണ്ടിവരുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുക — പലപ്പോഴും ഒരു മണിക്കൂറോ അതിലധികമോ, നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ജനക്കൂട്ടത്തിനിടയിൽ, ഒരുപക്ഷേ ലഗേജുമായും.
പ്രായോഗികമായി ഇതിന്റെ ഫലം ലളിതമാണ്; ഈ പേജിലെ ഏറ്റവും ഉപകാരപ്രദമായ വാചകവും ഇതുതന്നെ: നിങ്ങൾ പങ്കെടുക്കാൻ വന്ന സ്നാനിന് കുറഞ്ഞത് ഒരു ദിവസം മുമ്പെങ്കിലും എത്തുക, നിയന്ത്രിത മേഖലയ്ക്ക് പുറത്തല്ല, അകത്തുതന്നെ താമസിക്കുക. ബുക്ക് ചെയ്തപ്പോൾ സൗകര്യപ്രദമായി തോന്നിയ 15 km അകലെയുള്ള ഹോട്ടലിലേക്കുള്ള യാത്ര, നിർണായകമായ ആ പ്രഭാതത്തിൽ പോയിവരാൻ നാല് മണിക്കൂർ എടുക്കുന്ന യാത്രയായി മാറും.
ഓരോ കുംഭിലേക്കും റെയിൽവേ ധാരാളം പ്രത്യേക മേള ട്രെയിനുകൾ ഓടിക്കുന്നു; മേളയ്ക്ക് ഏതാനും ആഴ്ചകൾ മുമ്പ് ഇവ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ഓരോ സ്നാൻ ദിവസത്തോടനുബന്ധിച്ച് എണ്ണം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എത്തിച്ചേരാനുള്ള ഏറ്റവും നല്ല മാർഗം ഇവയാണ്; എന്നാൽ ഇവയിൽ ആവശ്യക്കാരുടെ എണ്ണം ലഭ്യമായ സീറ്റുകളേക്കാൾ വളരെ കൂടുതലായിരിക്കും.
റിസർവേഷൻ ആരംഭിക്കുന്ന ഉടൻതന്നെ ബുക്ക് ചെയ്യുക. മേളക്കാലത്ത് സ്റ്റേഷനുകൾ ജനക്കൂട്ട നിയന്ത്രണത്തിന് കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്; കാത്തിരിപ്പ് മേഖലകളും വിവിധ സമയങ്ങളിലായുള്ള പ്ലാറ്റ്ഫോം പ്രവേശനവും ഉണ്ടായിരിക്കും. യാത്ര പുറപ്പെടാൻ സാധാരണ വേണ്ടതിലും ഏറെ സമയം കരുതുക; ഏറ്റവും ചെറിയ വഴിക്കുപകരം അടയാളപ്പെടുത്തിയ വഴി പിന്തുടരുക.
അമൃത് സ്നാൻ നടക്കുന്ന പ്രഭാതത്തിൽ ട്രെയിനിൽ എത്തി അന്നുതന്നെ സ്നാനം ചെയ്യാമെന്ന് ആസൂത്രണം ചെയ്യരുത്. മേളക്കാലത്ത് ട്രെയിനുകൾ വൈകുന്നത് പതിവാണ്; സ്റ്റേഷനിൽനിന്ന് ഏറെ ദൂരം നടക്കേണ്ടിവരും.
നാല് നഗരങ്ങളിൽ മൂന്നിടത്തേക്കും വിമാനബന്ധമാണ് ഏറ്റവും ദുർബലമായ കണ്ണി — ഹരിദ്വാറിന് ജോളി ഗ്രാന്റ്, ഉജ്ജയിനിന് ഇൻഡോർ, സിംഹസ്ഥയ്ക്ക് മുംബൈ അല്ലെങ്കിൽ നാശിക് — അതിനാൽ മിക്ക വിമാനയാത്രക്കാരും ഏറ്റവും അടുത്ത വലിയ വിമാനത്താവളത്തിൽ ഇറങ്ങി അവിടെനിന്ന് റോഡ് മാർഗമോ റെയിൽ മാർഗമോ യാത്ര തുടരുന്നു.
നാല് നഗരങ്ങളും നല്ല ഹൈവേകളോടു ചേർന്നാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വീണ്ടും, അവസാനമായി നഗരത്തിലേക്ക് എത്തുന്നതാണ് പ്രയാസം: നിയന്ത്രിത മേഖലയ്ക്കു പുറത്തുള്ള നിശ്ചിത മൈതാനങ്ങളിലേക്കാണ് പാർക്കിങ് മാറ്റുന്നത്; അവിടെനിന്ന് ഷട്ടിൽ സർവീസുകൾ നടത്തും. ഓരോ മേളയിലും ഈ മൈതാനങ്ങളുടെ സ്ഥാനം മാറും; മേള ഭരണകൂടമാണ് അവ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. കഴിഞ്ഞ മേളയുടെ ഭൂപടമല്ല, ഔദ്യോഗിക അറിയിപ്പാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്.
ത്ര്യംബകേശ്വറിനെ കുറിച്ച് പ്രത്യേകം മുന്നറിയിപ്പ് ആവശ്യമാണ്: നാശിക്കിൽനിന്ന് ഏകദേശം 30 km അകലെയുള്ള ഇവിടെ റോഡ് മാർഗം മാത്രമേ എത്താനാകൂ; സ്നാൻ ദിവസം മലമ്പാത നിയന്ത്രിതമായ ഒറ്റ വഴിയായി മാറും. കുശാവർത്തയിൽ സ്നാനം ചെയ്യാനാണ് ഉദ്ദേശമെങ്കിൽ ത്ര്യംബകേശ്വറിൽത്തന്നെ താമസിക്കുക.
അമൃത് സ്നാനിന്: സാധിക്കുമെങ്കിൽ രണ്ട് ദിവസം മുമ്പ് എത്തുക; കുറഞ്ഞത് ഒരു ദിവസം മുമ്പെങ്കിലും എത്തണം. മേഖലയ്ക്കുള്ളിൽ താമസിക്കുക. ഇരുട്ടിലും വഴി തിരിച്ചറിയാനായി തലേദിവസം പകൽ സമയത്ത് ഘാട്ടിലേക്കുള്ള വഴി നടന്നുനോക്കുക.
ഒരു സാധാരണ പർവ സ്നാനിന്: ഒരു ദിവസം മുമ്പ് എത്തുന്നത് സൗകര്യപ്രദമാണ്.
പ്രത്യേകിച്ചൊരു സ്നാൻ ലക്ഷ്യമിടാതെ ശാന്തമായി സന്ദർശിക്കാൻ — കുംഭ് കാണാനുള്ള യഥാർഥത്തിൽ നല്ലൊരു മാർഗമാണിത് — സ്നാൻ ദിവസങ്ങൾ ഒഴികെയുള്ള മേളയിലെ ഏതു ദിവസവും അനുയോജ്യമാണ്; പ്രസിദ്ധമായ ആ പ്രഭാതത്തിനായി വന്ന മിക്കവരേക്കാളും കൂടുതൽ നിങ്ങൾക്ക് കാണാനാകും.
യാത്ര തുടരുക — അടുത്തത്
ആശ്രമങ്ങൾ, ധർമശാലകൾ, കൂടാരനഗരങ്ങൾ, ഹോട്ടലുകൾ — ഓരോന്നും യഥാർഥത്തിൽ എങ്ങനെയാണെന്നും എത്ര നേരത്തേ ബുക്ക് ചെയ്യണമെന്നും.
വായിക്കുക: എവിടെ താമസിക്കാം →