ਕੁੰਭ ਵਿੱਚ ਮੀਡੀਆ ਮਾਨਤਾ, ਹਵਾਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂਕਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਧੀਨ ਆਵਾਜਾਈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਦੇ ਹਨ — ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਵੀ ਉਨਾ ਹੀ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਆਖ਼ਰੀ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਕੁੰਭ ਲਈ ਮਾਨਤਾ ਹਰ ਮੇਲੇ ਵਾਸਤੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਰਾਜ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਹਰਿਦੁਆਰ ਲਈ ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਲਈ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਨਾਸ਼ਿਕ-ਤ੍ਰਿੰਬਕੇਸ਼ਵਰ ਲਈ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਉੱਜੈਨ ਲਈ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ — ਇਹ ਵਿਭਾਗ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੇਲੇ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੀਡੀਆ ਸੈੱਲ ਅਤੇ ਮੇਲਾ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੇਂਦਰੀ ਮਾਨਤਾ ਡੈਸਕ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ ਕਾਰਡ (PIB ਜਾਂ ਰਾਜ ਦਾ ਕਾਰਡ) ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੇਲਾ ਮਾਨਤਾ ਦਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਲਾ ਪਾਸ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਦਾਖ਼ਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਇਹ ਖੇਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਨਾਨ ਵਾਲੀ ਸਵੇਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਬੈਰੀਕੇਡ ਲੱਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਘਾਟ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਨਿਰੀਖਣ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਮੇਲੇ ਤੋਂ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਰਾਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮੇਲਾ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਪੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਪਛਾਣ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਹਰ ਟੀਮ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਇਸੇ ਪੱਖ ਕਾਰਨ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂਕਣ ਟੀਮਾਂ ਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਅਤੇ ਧੀਮੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰਾਲਾ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ — ਕੰਮ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਨੁਸਾਰ — ਸੈਲਾਨੀ ਵੀਜ਼ੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੀਜ਼ਾ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੈਲਾਨੀ ਵੀਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਈ ਫ਼ਿਲਮਾਂਕਣ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਨਹੀਂ, ਮਹੀਨੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟੀਮ 2027 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹਰਿਦੁਆਰ ਅਰਧ ਕੁੰਭ ਦਾ ਫ਼ਿਲਮਾਂਕਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ 2026 ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰਨੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਲੋੜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਰੋਤ ਕੇਵਲ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਰਾਜ ਦੀ ਮੇਲਾ ਅਥਾਰਟੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਅਧਿਸੂਚਨਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਗਿਣਤੀ ਜਾਂ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ — ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਮੇਤ — ਉਸ ਅਧਿਸੂਚਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਂਚੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਮੰਨ ਕੇ ਚੱਲੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਡਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭੀੜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਜਾਂ ਉਡਾਣ-ਮਨਾਹੀ ਖੇਤਰ ਐਲਾਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ-ਰਹਿਤ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗਣਾ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਿੱਥੇ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਗਰਿਕ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਮੇਲਾ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਸੰਚਾਲਕ, ਜਹਾਜ਼, ਸਮਾਂ-ਮਿਆਦ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰਸਾਰਕਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਖ਼ੁਦ ਨਿਗਰਾਨੀ ਡਰੋਨ ਉਡਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪ੍ਰੈੱਸ ਉਡਾਣਾਂ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਤੇ ਮਹਿੰਗੀ ਗ਼ਲਤੀ ਹੈ।
ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਉਡਾਣ ਭਰਨ ਨਾਲ ਜਹਾਜ਼ ਜ਼ਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਗ਼ੈਰ-ਰਸਮੀ ਛੋਟ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹਰ ਮੇਲਾ, ਮੇਲਾ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਡੀਆ ਕੇਂਦਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ, ਸੰਚਾਰ ਸਹੂਲਤ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬੈਠਕਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਮੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਘਾਟਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਵੀਡੀਓ ਫੀਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਘਾਟਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ OB ਵੈਨਾਂ, ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਅੱਪਲਿੰਕ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਕੈਮਰਾ ਮੰਚਾਂ ਲਈ ਥਾਵਾਂ ਮੇਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਲਾਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਨਹੀਂ ਚੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਸਨਾਨ ਵਾਲੀ ਸਵੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਵਾਹਨ ਪਾਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਖੇਤਰ ਅੰਦਰ ਵਾਹਨ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਮਲੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਲਾਟ ਕੀਤੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਨਾਨ ਲਈ ਇਹ ਵਿਹਾਰਕ ਧਾਰਨਾ ਰੱਖੋ: ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਓ ਅਤੇ ਜਲੂਸ ਲੰਘ ਜਾਣ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੋ।
ਕੁੰਭ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਧੀਨ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਮੇਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਜ਼ਬਾਨ ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਬੇਨਤੀਆਂ ਸਿੱਧੇ ਮੰਦਰਾਂ ਜਾਂ ਅਖਾੜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਢੁਕਵੇਂ ਸਰਕਾਰੀ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਹਿਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ: ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਨਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਵੇਰਾਂ ਨੂੰ ਅਖਾੜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਲਈ ਅਖਾੜੇ ਦੇ ਜਲੂਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਕੁੰਭ ਵਿਖੇ VIP ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਨਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੰਦਰਾਂ — ਉੱਜੈਨ ਦੇ ਮਹਾਕਾਲੇਸ਼ਵਰ, ਤ੍ਰਿੰਬਕੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਹਰਿਦੁਆਰ ਦੇ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀ ਤੇ ਚੰਡੀ ਦੇਵੀ — ਵਿਖੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੰਦਰ ਟਰੱਸਟ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਹਾਕਾਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਭਸਮ ਆਰਤੀ ਲਈ, ਰੁਤਬਾ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਕਾਫ਼ੀ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਕਿੰਗ ਕਰਵਾਉਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਯਾਤਰਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ — ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ
ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ, ਨੇੜਲੇ ਮੁੱਖ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਸੜਕੀ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਪੰਜ ਕਿਲੋਮੀਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਵਾਹਨ ਪਾਬੰਦੀਆਂ।
ਪੜ੍ਹੋ: ਕੁੰਭ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਣਾ ਹੈ →