ત્રણ બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને સામાન બાંધશો તો યોગ્ય રહેશે: ઠંડું પાણી, ખૂબ ચાલવું અને તમારી સાથે આવેલા સૌ લોકોથી વિખૂટા પડી જવાની શક્યતા.
તમે કપડાં પહેરીને જ સ્નાન કરશો. કુંભ ઘાટ પર કોઈ કપડાં ઉતારતું નથી. ભીંજાઈ જાય તો વાંધો ન હોય એવો એક જોડ અને બદલવા માટે સંપૂર્ણ સૂકો જોડ સાથે લાવો — કૃત્રિમ અને શરીરને ચોંટી રહે તેવા કાપડને બદલે સુતરાઉ કાપડ, જે સુકાઈ જાય છે.
સ્ત્રીઓ માટે સુતરાઉ સલવાર-કમીઝ અથવા સાડી વ્યવહારુ અને પ્રચલિત પસંદગી છે; ઘણી સ્ત્રીઓ તેની આડમાં કપડાં બદલવા માટે એક વધારાનું લાંબું કપડું સાથે રાખે છે. પુરુષો માટે ધોતી અથવા શોર્ટ્સ. મુખ્ય ઘાટો પર કપડાં બદલવા માટેના ઘેરા હોય છે, પરંતુ ત્યાં ભીડ હોય છે, તેથી જેની આડમાં તમે કપડાં બદલી શકો એવો મોટો ટુવાલ અથવા કપડું લાવો.
પછી હૂંફ માટેની વ્યવસ્થા રાખો, અને તમે ધારો છો તેના કરતાં વધુ. હરિદ્વાર અથવા પ્રયાગરાજમાં જાન્યુઆરીની વહેલી સવારે પરોઢ પહેલાં તાપમાન 4–8 °C હોય છે અને નદીનું પાણી હિમ જેવું ઠંડું હોય છે. ખરેખર ઠંડી ડૂબકી વખતે નહીં, પરંતુ પછી ભીનાં રહી પવનમાં ઊભા રહો ત્યારે લાગે છે. ભારે કોટ કરતાં જાડો ટુવાલ, સૂકાં મોજાં અને પવન રોકે એવું વસ્ત્ર વધુ જરૂરી છે.
તમારી ધારણા કરતાં તમારે વધુ ચાલવું પડશે — સ્નાનના દિવસોમાં રેતી, તરતા પુલો અને ઊબડખાબડ જમીન પર ઘણા કિલોમીટર. નવાં જૂતાં નહીં, પરંતુ પહેરીને અનુકૂળ થઈ ગયેલાં ચાલવાનાં જૂતાં લાવો; એવા સેન્ડલ પણ નહીં જેમાં તમે લાંબું ચાલી ન શકો.
ઘાટ વિસ્તારમાં પ્રવેશતાં પહેલાં પગરખાં ઉતારવામાં આવે છે. તેમને સાથે રાખી શકો એવી કાપડની થેલી લાવો; અમૃત સ્નાનની ભીડની ધાર પર તેમને મૂકી દેવાનો અર્થ કદાચ ફરી ક્યારેય ન મળવા જેવો છે, અને ઉઘાડા પગે પાછા ફરવાનું અંતર લાંબું હોય છે.
શક્ય તેટલું ઓછું સાથે રાખો. રોકડ, ઓળખપત્રની એક ફોટોકૉપી અને ફોન માટે નાનું જળરોધક પાઉચ; પગરખાં અને ભીનાં કપડાં માટે કાપડની થેલી; પાણીની એક બોટલ.
પાછળ જ રાખો: ઘરેણાં, સારો કૅમેરો, લૅપટૉપ અને એવી કોઈ પણ વસ્તુ, જે ખોવાય તો તમને દુઃખ થાય. પરંપરા અને અનુભવ બંને આ બાબતે સ્પષ્ટ છે — કીમતી વસ્તુઓ પાણીમાં કે ભીડમાં લઈ જશો નહીં.
તે દિવસે સવારે તમારા સમૂહનો ફોટો લો. જો કોઈ છૂટું પડી જાય, તો તમારી પાસે તે વ્યક્તિએ કયાં કપડાં પહેર્યાં છે તે બરાબર બતાવતો તાજો ફોટો હશે; ખોવાયેલા અને મળી આવેલા લોકો માટેની શિબિરો સૌથી પહેલાં આ જ માગે છે.
આખી યાત્રા અને વધારાના કેટલાક દિવસો માટેની દવાઓ તેમના મૂળ પૅકિંગમાં, ડૉક્ટરના પ્રિસ્ક્રિપ્શનની નકલ સાથે રાખો. મેળાની તબીબી શિબિરો ઉત્તમ અને નિઃશુલ્ક હોય છે, પરંતુ તમારી ચોક્કસ લાંબા ગાળાની દવા માગવા પર તેઓ આપી શકે તેમ નથી.
આ પણ ઉમેરો: શરીરમાં પાણીની કમી પૂરી કરવાના ક્ષાર, સામાન્ય પીડાશામક, જંતુનાશક, ફોલ્લા માટેનાં પ્લાસ્ટર અને વ્યક્તિગત ઇન્હેલર અથવા ઇન્સ્યુલિન; આ વસ્તુઓ થેલીમાં નહીં, પોતાની પાસે રાખો.
દસ્તાવેજો: તમારું ઓળખપત્ર અને તેની ફોટોકૉપીઓ અલગ રાખો. વિદેશી યાત્રાળુઓએ પાસપોર્ટની નકલ સાથે રાખવી અને મૂળ પાસપોર્ટ નિવાસસ્થાને સુરક્ષિત રાખવો.
નાની નોટોમાં રોકડ રાખો. મેળા દરમિયાન નેટવર્ક પર ભારે ભાર હોય છે અને જરૂર પડે ત્યારે જ ડિજિટલ ચુકવણી ઘણી વાર નિષ્ફળ જાય છે. નાવ, અર્પણ, ચા અને દાન માટે નાના મૂલ્યની નોટો રાખો.
અને લોકો હંમેશાં ભૂલી જાય છે તે વાત: નાના બાળકના હાથના આગળના ભાગ પર ન ભૂંસાય એવા માર્કરથી તમારો ફોન નંબર લખો, અને વૃદ્ધ યાત્રાળુઓને સ્થાનિક ભાષામાં નિવાસસ્થાનનું નામ અને ફોન નંબર લખેલું કાર્ડ આપો. દરેક મેળાની ખોવાયેલા અને મળી આવેલા લોકો માટેની શિબિરો હજારો લોકોને ફરી ભેગા કરે છે; આથી તે ઝડપથી થઈ શકે છે.
યાત્રા આગળ ધપાવો — હવે પછી
કયા દિવસો પસંદ કરવા, દિવસનું સમય-આયોજન કેવી રીતે કરવું, અગાઉથી શું ગોઠવવું અને શું ટાળવું.
વાંચો: વૃદ્ધ માતા-પિતા સાથે કુંભ →