ଅନେକ ବୟସ୍କ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଜୀବନର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଯାତ୍ରା, ଯାହା ପାଇଁ ସେମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଅପେକ୍ଷା କରିଥାନ୍ତି। ଏହା ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇପାରେ — କିନ୍ତୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦିନରେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଘାଟରେ ପ୍ରାୟ କେବେ ନୁହେଁ।
ଅନ୍ୟ ସବୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଅମୃତ ସ୍ନାନ ସକାଳେ ମୁଖ୍ୟ ଘାଟ ତେରଟି ଅଖାଡ଼ା ପାଇଁ ରଖାଯାଏ; ସାଧାରଣ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ତାହାର ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ପରେ କଠୋର ଧାଡ଼ି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ଭିଡ଼ ସବୁଠାରୁ ଘନ ଥାଏ ଏବଂ ଚାଲିବା ଦୂରତା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ହୁଏ। ଦୁର୍ବଳ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଉପଯୁକ୍ତ ଦିନ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଯେତେ ଯୋଜନା କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବଦଳେ ନାହିଁ।
ପର୍ବ ସ୍ନାନ ଦିନ କିମ୍ବା ମେଳା ଅବଧିର ଏକ ସାଧାରଣ ଦିନରେ ସେହି ନଦୀ, ସେହି ପର୍ବ ଓ ସେହି ମେଳା ମିଳେ — କିନ୍ତୁ କଷ୍ଟ ତାହାର ଅତି ସାମାନ୍ୟ ଅଂଶ ମାତ୍ର। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ହରିଦ୍ୱାର 2027ରେ ଚାରିଟି ଅମୃତ ସ୍ନାନ 6 ଓ 8 ମାର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ 14 ଓ 20 ଏପ୍ରିଲ୍ରେ; ଅନ୍ୟ ଛଅଟି ସ୍ନାନ ଦିନ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ସାଧାରଣ ଦିନ ଅଧିକ ସହଜରେ ପରିଚାଳନା କରିହୁଏ।
ଘାଟରେ ପ୍ରଥମ ଆଲୋକ ପଡ଼ିବା ବେଳେ ପହଞ୍ଚନ୍ତୁ। ଭୋରରୁ ପ୍ରାୟ 8ଟା ମଧ୍ୟରେ ଭିଡ଼ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ଥାଏ, ବ୍ୟାରିକେଡ୍ଗୁଡ଼ିକ ବାହାରକୁ ଘୁଞ୍ଚାଯାଇ ନଥାଏ ଏବଂ ଚାଲିବା ଦୂରତା ସବୁଠାରୁ କମ୍ ହୁଏ। ସକାଳ ମଝି ବେଳକୁ ଏହି ତିନୋଟିଯାକ ବଦଳିଯାଏ।
ଦିନଟିକୁ ଛୋଟ ରଖି ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ। ଗୋଟିଏ ଘାଟ, ଗୋଟିଏ ସ୍ନାନ, ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ ଗୋଟିଏ ମନ୍ଦିର — ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂର୍ବରୁ ବିଶ୍ରାମ ପାଇଁ ରହଣି ସ୍ଥାନକୁ ଫେରନ୍ତୁ। ସ୍ନାନ ଦିନରେ ହିଁ ମନସା ଦେବୀ, ଚଣ୍ଡୀ ଦେବୀ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରତି ସବୁ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା କଷ୍ଟକର ଅନୁଭୂତିରେ ପରିଣତ ହୁଏ।
ଆପଣଙ୍କ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ନ ନେଇ, ପୂର୍ବ ଦିନ ଦିନ ଆଲୋକରେ ପଥଟି ଚାଲି ଦେଖନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ପାହାଚ, ଶିକୁଳି, ଶୌଚାଳୟ ଓ ଚିକିତ୍ସା ଶିବିର କେଉଁଠି ଅଛି ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣିପାରିବେ।
ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭିତରେ ଏବଂ ଜଳର ଯେତେ ନିକଟରେ ସମ୍ଭବ, ରହଣି ବୁକ୍ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଗୋଟିଏ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସବୁଠାରୁ ଦୀର୍ଘ ପଦଯାତ୍ରା ଓ ଦିନର ସବୁଠାରୁ କଷ୍ଟକର ଅଂଶକୁ ଦୂର କରିଦିଏ।
ଚଳପ୍ରଚଳରେ ସହାୟତା ଦରକାର ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଯାନ ପ୍ରବେଶ ବିଷୟରେ ଆଗୁଆ ମେଳା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କକ୍ଷ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରନ୍ତୁ। ପାସ୍ ଓ ଯାନରୁ ଓହ୍ଲାଇବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ମେଳା ଅନୁସାରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ ହୁଏ; ସେହି ସକାଳେ ଯାଇ ଏ ବିଷୟ ଜାଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ପୂର୍ବ ମେଳାର ବିବରଣୀ ଉପରେ — ଏହି ପୃଷ୍ଠା ସମେତ — ନିର୍ଭର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ହ୍ୱିଲ୍ଚେୟାର ବିଷୟରେ ବାସ୍ତବବାଦୀ ହୁଅନ୍ତୁ। ବାଲି, ଭାସମାନ ସେତୁ, ଅସ୍ଥାୟୀ ରାମ୍ପ ଓ ଘନ ଭିଡ଼ରେ ହ୍ୱିଲ୍ଚେୟାର ଚଳାଇବା କଷ୍ଟକର, ଏବଂ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅସମ୍ଭବ। ଦୁଇଜଣ ସବଳ ବ୍ୟକ୍ତି ବୋହିପାରିବା ଭଳି ମଜବୁତ ଭାଙ୍ଗିହେଉଥିବା ଚେୟାର, ଭାରୀ ବିଦ୍ୟୁତ୍ଚାଳିତ ଚେୟାରଠାରୁ ଭଲ କାମ କରେ। କମ୍ ଉଚ୍ଚତାର ପାହାଚ ଥିବା ଅଂଶ ବିଷୟରେ ଘାଟରେ ପଚାରନ୍ତୁ; ଅଧିକାଂଶ ମୁଖ୍ୟ ଘାଟରେ ଏପରି ଗୋଟିଏ ଅଂଶ ଥାଏ, ଏବଂ ପୋଲିସ ତାହା ଦେଖାଇଦେବେ।
ମେଳାର ଚିକିତ୍ସା ଶିବିରଗୁଡ଼ିକ ମାଗଣା, ସଂଖ୍ୟାରେ ଅନେକ, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ କର୍ମଚାରୀଯୁକ୍ତ ଏବଂ ପ୍ରକୃତରେ ଭଲ। ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ, ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ହିଁ ଆପଣଙ୍କ ଘାଟ ଓ ରହଣି ସ୍ଥାନର ନିକଟତମ ଶିବିରଟି ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତୁ।
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯାତ୍ରା ଓ କିଛି ଅତିରିକ୍ତ ଦିନ ପାଇଁ ସବୁ ନିୟମିତ ଔଷଧ, ଡାକ୍ତରୀ ପରାମର୍ଶପତ୍ରର ଏକ ନକଲ ସହ ମୂଳ ପ୍ୟାକେଟ୍ରେ ନେଇଯାଆନ୍ତୁ। ହୃଦ୍ରୋଗ ଔଷଧ, ଇନ୍ହେଲର୍ ଓ ଇନ୍ସୁଲିନ୍ ନିଜ ପାଖରେ ରଖନ୍ତୁ, କେଉଁଠି ରଖି ଦିଆଯାଇପାରେ ଏପରି ବ୍ୟାଗ୍ରେ ନୁହେଁ।
ଆପଣଙ୍କ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ତାଙ୍କ ନାମ, ଆପଣଙ୍କ ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ଏବଂ ରହଣି ସ୍ଥାନର ନାମ ଓ ସେକ୍ଟର ଲେଖାଥିବା ଏକ କାର୍ଡ ଦିଅନ୍ତୁ। ମେଳା ଭିଡ଼ରେ ମୋବାଇଲ୍ ନେଟ୍ୱର୍କ ବିଫଳ ହୋଇପାରେ; କାର୍ଡ ବିଫଳ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଜଳ ପାଖକୁ ଓହ୍ଲାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଘାଟରେ ଏକ ମିଳନ ସ୍ଥଳ ଠିକ୍ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ କରନ୍ତୁ ଯେ ଯିଏ ଅଲଗା ହୋଇଯିବେ ସେ ସେଠାକୁ ଯାଇ ଅପେକ୍ଷା କରିବେ। ଏହି ନିୟମ ଲୋକଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ପୁଣି ମିଳାଇଥାଏ।
ବୟସ୍କ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରାୟତଃ ଏହି ଚିନ୍ତା ଥାଏ ଯେ ଶାନ୍ତ ଦିନରେ, କମ୍ ପରିଚିତ ଘାଟରେ, ଅଖାଡ଼ାମାନଙ୍କ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ବିନା କରାଯାଇଥିବା ସ୍ନାନର ଫଳ କୌଣସି ଭାବେ କମ୍। ତାହା କମ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ ଏପରି ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ନାହିଁ।
ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ କୁମ୍ଭ ସ୍ନାନର ଫଳ ପର୍ବ ସମୟରେ ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବା ସହ ଜଡ଼ିତ। ଅଖାଡ଼ାମାନଙ୍କ କ୍ରମ ସେମାନଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ପରମ୍ପରା ଏବଂ ଆଜିକାଲି ଭିଡ଼ ପରିଚାଳନାର ଏକ ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟ। ଯେଉଁ ମାଆ ପର୍ବ ଦିନ ଭୋରରେ ଏକ ଶାନ୍ତ ଘାଟରେ ସଙ୍କଳ୍ପ କରି, ତିନି ବୁଡ଼ ପକାଇ, ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରି ଏବଂ ପରେ ଦାନ କରି ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୀତି ସମାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
ଯାତ୍ରାକୁ ପ୍ରକୃତରେ କ୍ଷତି କରେ କ୍ଳାନ୍ତି, ଭୟ, ଅଲଗା ହୋଇଯିବା କିମ୍ବା ଆଦୌ ଜଳ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ନ ପାରିବା।
ଯାତ୍ରା ଜାରି ରଖନ୍ତୁ — ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାଗ
ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁମ୍ଭ ନଗରୀର ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଶାନ୍ତ ଘାଟଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ପରିବାର ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଘାଟ କିପରି ବାଛିବେ।
ପଢ଼ନ୍ତୁ: କେଉଁ ଘାଟ →