ਕੁੰਭ ਵਿਖੇ ਰਾਤ ਬਿਤਾਉਣ ਦੇ ਚਾਰ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੀ ਥਾਂ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਚੋਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਕੁੰਭ ਲੱਗਦਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠਹਿਰਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਕਮਰੇ ਜਾਂ ਸਾਂਝੇ ਸ਼ਯਨ-ਹਾਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਧਰਮਸ਼ਾਲਾ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਸਾਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ — ਇੱਕ ਮੰਜਾ ਜਾਂ ਚਟਾਈ, ਸਾਂਝੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ, ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਸਾਂਝਾ ਭੋਜਨ — ਤੇ ਕਈ ਮੁਫ਼ਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਾਨ ਮੰਗਦੇ ਹਨ।
ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੋ ਅਨੁਭਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ: ਤੁਸੀਂ ਮੇਲੇ ਤੱਕ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਸ ਦੀ ਲੈਅ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ। ਆਰਤੀ, ਸਤਿਸੰਗ, ਰਸੋਈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਘਾਟ ਤੱਕ ਪੈਦਲ ਜਾਣਾ ਜੋ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਚਾਲੀ ਵਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
Kumbh Mela Guru ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮੇਲਿਆਂ ਲਈ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੁਕਿੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਸਲ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ — ਠਹਿਰਨਾ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ, ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਕੀ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਆਸ਼ਰਮ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸੰਚਾਲਕ ਮੇਲੇ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਤੰਬੂ-ਨਗਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਕਦੇ-ਕਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤੰਬੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੰਬਰ ਵਾਲੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਸੜਕਾਂ, ਪਾਣੀ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੇ ਕੈਨਵਸ ਹਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਇਸ਼ਨਾਨਘਰ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵਾਲੇ ਸੇਵਾ-ਯੁਕਤ ਤੰਬੂ ਤੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਤੰਬੂਆਂ ਦੀ ਬੁਕਿੰਗ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਲੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੋਰਟਲ ’ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ; ਨਿੱਜੀ ਸੰਚਾਲਕ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਲਾਭ ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ — ਤੁਸੀਂ ਮੇਲੇ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਘਾਟਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਹਰਿਦੁਆਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਦਾ ਤੰਬੂ ਠੰਢਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇਸ ਠੰਢ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛ ਲਵੋ ਕਿ ਬਿਸਤਰੇ ਲਈ ਕੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕੁੰਭ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹਨ, ਪਰ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਇੰਨੇ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਨਾਨ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਮ ਕਿਰਾਏ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਦਰਾਂ ਸਧਾਰਨ ਗੱਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਕਮਰੇ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹੋਟਲ ਬੁੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜਿਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਕਰੋ। ਕੁੰਭ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਦਾ ਸਸਤਾ ਕਮਰਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬਚਤ ਨਹੀਂ ਹੈ: ਸਨਾਨ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਗੱਡੀ ਲੈ ਕੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ, ਅਤੇ ਨਕਸ਼ੇ ’ਤੇ ਠੀਕ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਪੈਦਲ ਰਸਤਾ ਸਵੇਰੇ ਚਾਰ ਵਜੇ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਨਾਨ ਦੀ ਮਿਤੀ ਲਈ: ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਾਸਤੇ ਛੇ ਤੋਂ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਰ ਹਾਲੀਆ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਰੁਝਾਨ ਹੈ।
ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਲਈ: ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਕਿੰਗ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਐਨ ਆਖ਼ਰੀ ਵੇਲੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਵੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਧਰਮਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਹਾਲ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਤਿਥੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਸੌਂਵੋਗੇ, ਅਤੇ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸਹਿਜ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪੱਕਾ ਨਿਯਮ: ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਵਿਚੋਲੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਪੇਸ਼ਗੀ ਰਕਮ ਨਾ ਦਿਓ। ਮੇਲੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ, ਸਿੱਧੇ ਆਸ਼ਰਮ ਜਾਂ ਹੋਟਲ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਸੂਚੀ ਰਾਹੀਂ ਬੁਕਿੰਗ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇ।
ਯਾਤਰਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ — ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ
ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ, ਲੰਮੇ ਪੈਦਲ ਸਫ਼ਰ, ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਵਿੱਛੜਨ ਅਤੇ ਸਾਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਬਣਾਈ ਵਿਹਾਰਕ ਸੂਚੀ।
ਪੜ੍ਹੋ: ਕੀ ਸਮਾਨ ਬੰਨ੍ਹਣਾ ਹੈ →