ତିନୋଟି ବିଷୟକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ସାମଗ୍ରୀ ନିଅନ୍ତୁ: ଥଣ୍ଡା ପାଣି, ବହୁତ ଦୂର ଚାଲିବା, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଆସିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇଯିବାର ସମ୍ଭାବନା।
ଆପଣ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ସ୍ନାନ କରିବେ। କୁମ୍ଭ ଘାଟରେ କେହି ପୋଷାକ ଖୋଲନ୍ତି ନାହିଁ। ଭିଜିଗଲେ ଅସୁବିଧା ନଥିବା ଗୋଟିଏ ପୋଷାକ ସେଟ୍ ଏବଂ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଖିଲା ପୋଷାକ ସେଟ୍ ଆଣନ୍ତୁ — ସିନ୍ଥେଟିକ୍ ଓ ଦେହରେ ଲାଗି ରହୁଥିବା କପଡ଼ା ବଦଳରେ ଶୀଘ୍ର ଶୁଖୁଥିବା ସୂତା କପଡ଼ା।
ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୂତାର ସାଲୱାର-କମିଜ୍ କିମ୍ବା ଶାଢ଼ି ବ୍ୟବହାରିକ ଓ ପ୍ରଚଳିତ ପସନ୍ଦ; ଅନେକ ମହିଳା ଆଢ଼ୁଆଳରେ ପୋଷାକ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ଲମ୍ବା କପଡ଼ା ନିଅନ୍ତି। ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଧୋତି କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ହାଫ୍ ପ୍ୟାଣ୍ଟ। ମୁଖ୍ୟ ଘାଟଗୁଡ଼ିକରେ ପୋଷାକ ବଦଳାଇବା ଘେରା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଭିଡ଼ ହୁଏ; ତେଣୁ ଯାହାର ଆଢ଼ୁଆଳରେ ଆପଣ ପୋଷାକ ବଦଳାଇପାରିବେ, ସେପରି ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ତଉଲିଆ କିମ୍ବା କପଡ଼ା ଆଣନ୍ତୁ।
ତା’ପରେ ଉଷ୍ମତା, ଏବଂ ଆପଣ ଯେତିକି ଭାବୁଛନ୍ତି ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ। ହରିଦ୍ୱାର କିମ୍ବା ପ୍ରୟାଗରାଜରେ ଜାନୁଆରୀ ସକାଳେ ଭୋର ପୂର୍ବରୁ ତାପମାତ୍ରା 4–8 °C ଥାଏ ଏବଂ ନଦୀର ପାଣି ହିମଶୀତଳ ହୁଏ। ପ୍ରକୃତ ଥଣ୍ଡା ବୁଡ଼ ପକାଇବା ବେଳେ ନୁହେଁ; ପରେ ଭିଜା ଦେହରେ ପବନ ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହେବା ବେଳେ ଲାଗେ। ଭାରୀ କୋଟ୍ଠାରୁ ମୋଟା ତଉଲିଆ, ଶୁଖିଲା ମୋଜା ଓ ପବନରୋଧୀ ପୋଷାକ ଅଧିକ ଜରୁରୀ।
ଆପଣ ଆଶା କରିଥିବାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୂର ଚାଲିବେ — ସ୍ନାନ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ବାଲି, ପଣ୍ଟୁନ୍ ସେତୁ ଓ ଅସମତଳ ଭୂମିରେ ଅନେକ କିଲୋମିଟର। ନୂଆ ଜୋତା କିମ୍ବା ଦୂର ବାଟ ଚାଲିହେବ ନାହିଁ ଏପରି ସ୍ୟାଣ୍ଡାଲ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ପୂର୍ବରୁ ପିନ୍ଧି ଆରାମଦାୟକ ହୋଇଥିବା ଚାଲିବା ଜୋତା ଆଣନ୍ତୁ।
ଘାଟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ପାଦୁକା ଖୋଲାଯାଏ। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇପାରିବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ କପଡ଼ା ବ୍ୟାଗ୍ ଆଣନ୍ତୁ; ଅମୃତ ସ୍ନାନର ଭିଡ଼ କଡ଼ରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ିଲେ ପୁଣି ନ ମିଳିବାର ଆଶଙ୍କା ରହେ, ଏବଂ ଖାଲି ପାଦରେ ଫେରିବା ବାଟ ଲମ୍ବା।
ଯେତେ ସମ୍ଭବ କମ୍ ସାମଗ୍ରୀ ନିଅନ୍ତୁ। ନଗଦ ଟଙ୍କା, ପରିଚୟପତ୍ରର ଗୋଟିଏ ଫଟୋକପି ଓ ଫୋନ୍ ରଖିବା ପାଇଁ ଛୋଟ ଜଳରୋଧୀ ଥଳି; ପାଦୁକା ଓ ଓଦା ପୋଷାକ ପାଇଁ କପଡ଼ା ବ୍ୟାଗ୍; ଗୋଟିଏ ପାଣି ବୋତଲ।
ସାଙ୍ଗରେ ନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ: ଗହଣା, ଭଲ କ୍ୟାମେରା, ଲାପଟପ୍ ଏବଂ ହଜିଗଲେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ହେବ ଏପରି କୌଣସି ଜିନିଷ। ପରମ୍ପରା ଓ ଅନୁଭବ ଉଭୟ ଏ ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ — ମୂଲ୍ୟବାନ ଜିନିଷ ପାଣି କିମ୍ବା ଭିଡ଼ ମଧ୍ୟକୁ ନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ସେହି ଦିନ ସକାଳେ ନିଜ ଦଳର ଫଟୋ ଉଠାନ୍ତୁ। କେହି ଅଲଗା ହୋଇଗଲେ, ସେ କେଉଁ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି ତାହା ଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖାଉଥିବା ସଦ୍ୟ ଫଟୋ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ରହିବ; ହଜିବା-ଖୋଜିବା ଶିବିରରେ ପ୍ରଥମେ ଏହାହିଁ ମଗାଯାଏ।
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯାତ୍ରା ସହିତ ଆଉ କିଛି ଅତିରିକ୍ତ ଦିନ ପାଇଁ ଔଷଧ, ମୂଳ ପ୍ୟାକେଟ୍ରେ ଏବଂ ଡାକ୍ତରୀ ପ୍ରେସ୍କ୍ରିପ୍ସନ୍ର ଗୋଟିଏ ନକଲ ସହିତ ରଖନ୍ତୁ। ମେଳାର ଚିକିତ୍ସା ଶିବିରଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ନିଃଶୁଳ୍କ, କିନ୍ତୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଔଷଧ ଦେଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ଆହୁରି ରଖନ୍ତୁ: ପୁନର୍ଜଳୀକରଣ ଲବଣ, ସାଧାରଣ ଯନ୍ତ୍ରଣାନାଶକ, ଜୀବାଣୁନାଶକ, ଫୋଟକା ପାଇଁ ପ୍ଲାଷ୍ଟର, ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଇନ୍ହେଲର୍ କିମ୍ବା ଇନ୍ସୁଲିନ୍ ବ୍ୟାଗ୍ରେ ନ ରଖି ନିଜ ପାଖରେ ରଖନ୍ତୁ।
କାଗଜପତ୍ର: ନିଜ ପରିଚୟପତ୍ର ଏବଂ ଅଲଗା ରଖାଯାଇଥିବା ତାହାର ଫଟୋକପି। ବିଦେଶୀ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ପାସପୋର୍ଟର ଏକ ନକଲ ସାଙ୍ଗରେ ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ମୂଳ ପାସପୋର୍ଟକୁ ରହଣିସ୍ଥଳରେ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖନ୍ତୁ।
ଛୋଟ ନୋଟ୍ରେ ନଗଦ ଟଙ୍କା। ମେଳା ସମୟରେ ନେଟୱର୍କରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଭିଡ଼ ହୁଏ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ପ୍ରାୟତଃ ବିଫଳ ହୁଏ। ଡଙ୍ଗା, ଭୋଗ, ଚା ଓ ଦାନ ପାଇଁ ଛୋଟ ମୂଲ୍ୟର ନୋଟ୍ ରଖନ୍ତୁ।
ଏବଂ ଲୋକେ ସବୁବେଳେ ଭୁଲିଯାଉଥିବା କଥାଟି: ଛୋଟ ପିଲାର ବାହୁର ତଳଭାଗରେ ସ୍ଥାୟୀ ମାର୍କର୍ରେ ନିଜ ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ଲେଖନ୍ତୁ, ଏବଂ ବୟସ୍କ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ରହଣିସ୍ଥଳର ନାମ ଓ ଫୋନ୍ ନମ୍ବର ଲେଖାଥିବା ଗୋଟିଏ କାର୍ଡ ଦିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମେଳାର ହଜିବା-ଖୋଜିବା ଶିବିର ଦଶ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ପୁଣି ମିଶାଏ; ଏହା ସେହି କାମକୁ ଶୀଘ୍ର କରେ।
ଯାତ୍ରା ଜାରି ରଖନ୍ତୁ — ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାଗ
କେଉଁ ଦିନ ବାଛିବେ, ଦିନର ସମୟ କିପରି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବେ, ଆଗୁଆ କ’ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବେ ଏବଂ କ’ଣ ବାଦ୍ ଦେବେ।
ପଢ଼ନ୍ତୁ: ବୃଦ୍ଧ ମାତାପିତାଙ୍କ ସହ କୁମ୍ଭ →