ਉਹ ਅਖਾੜਾ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਵੱਲ ਰੁਖ਼ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦਾ ਰਾਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ — ਸੂਰਯ, ਸੂਰਜ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਥੇ ਭੁਵਨ ਭਾਸਕਰ ਸੂਰਯਨਾਰਾਇਣ ਵਜੋਂ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਨੰਦ ਦਾ ਅਰਥ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਹੈ — ਸੁਖ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਰਮ ਸਤਿ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਰਣਨ ਸਤ-ਚਿਤ-ਆਨੰਦ, ਅਸਤਿਤਵ-ਚੇਤਨਾ-ਆਨੰਦ, ਦਾ ਤੀਜਾ ਸ਼ਬਦ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਅਖਾੜਾ ਮਾਰਗ ਦੀ ਥਾਂ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਸੂਰਯ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਖਾੜੇ ਦੀ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਭੁਵਨ ਭਾਸਕਰ ਸੂਰਯਨਾਰਾਇਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ। ਸੱਤ ਸ਼ੈਵ ਅਖਾੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ; ਆਨੰਦ ਦਿਸਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਘਰ ਹੈ: ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਆਪ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਅੱਗੇ ਹਰ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਿੰਦੂ, ਸੰਪਰਦਾਇ ਤੋਂ ਬੇਪਰਵਾਹ, ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਜਲ ਦਾ ਅਰਘ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਨੰਦ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਿਰੰਜਨੀ ਅਖਾੜੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ — ਉਸ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਡੇਰਾ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਂਝ ਅਧੀਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਨਾਨ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸੱਤ ਸ਼ੈਵ ਅਖਾੜਿਆਂ ਵਿਚਲੀਆਂ ਇਹ ਸਾਂਝਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਹਨ: ਅਟਲ ਦੀ ਮਹਾਨਿਰਵਾਣੀ ਨਾਲ, ਆਨੰਦ ਦੀ ਨਿਰੰਜਨੀ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਆਵਾਹਨ ਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਜੂਨਾ ਨਾਲ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਕੁੰਭ ਵਿੱਚ ਡੇਰਿਆਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਦੀ ਉਸ ਭਰਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਬਹੁਤਾਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।
ਹਰ ਅਖਾੜੇ ਵਾਂਗ ਆਨੰਦ ਦੀ ਪੇਸ਼ਵਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਡੇਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਰਪੂਰ ਰਸਮਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਘਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਨਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹਰ ਅਖਾੜੇ ਵਾਂਗ, ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੀਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਿਯੁਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਪਰਦਾ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਾਰਜ ਨਿਭਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਕਾਰਜ ਜੋ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਵਲ ਕੁੰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ।
ਯਾਤਰਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੋ — ਅਗਲਾ ਪੜਾਅ
ਰਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰਾਮਾਨੰਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵੈਸ਼ਣਵ ਬੈਰਾਗੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੀ।
ਪੜ੍ਹੋ: ਦਿਗੰਬਰ ਅਣੀ ਅਖਾੜਾ →