कुम्भाय किं सङ्गृह्य नेतव्यम्

संक्षेपेण

• स्नानवस्त्राणि — आद्राणि कर्तुं शक्यानि परिवर्तनवस्त्राणि — महिलाभ्यः कार्पासशलवार-कमीजः अथवा शाटिका, पुरुषेभ्यः धौतिः अथवा लघुपादवस्त्रम्
• औष्ण्यम् — जनवरी-फरवरीमासयोः हरिद्वारे प्रयागराजे च वस्तुतः शैत्यमस्ति; जलं ततोऽपि शीतलतरम्
• पादत्राणानि — भवन्तः अनेकहोराः पद्भ्यां गमिष्यन्ति; घाटानां समीपे पादत्राणानि निष्कास्यन्ते
• घाटं प्रति — प्रायः किमपि मा वहन्तु
• सर्वदा — औषधानि, परिचयपत्रस्य प्रतिलिपयः, लघुमूल्यपत्रेषु नगद्रूप्यकम्, लिखितं दूरभाषसङ्ख्या च

वस्त्राणि

भवान्/भवती वस्त्राणि धृत्वैव स्नानं करिष्यति। कुम्भघट्टे कोऽपि वस्त्राणि नापहरति। आर्द्रीभवितुं योग्यं वस्त्रसमूहं तथा परिधानपरिवर्तनार्थं पूर्णं शुष्कवस्त्रसमूहं च आनयतु — संश्लिष्टकृत्रिमवस्त्रस्य स्थाने शीघ्रं शुष्यन्तं कार्पासवस्त्रम्।

स्त्रीणां कृते कार्पासस्य सलवार-कमीजः अथवा शाटिका व्यवहारयोग्यः परम्परानुगतश्च विकल्पः; बह्व्यः स्त्रियः यस्यावरणे वस्त्रपरिवर्तनं कर्तुं शक्यते तादृशम् अतिरिक्तं दीर्घवस्त्रम् आनयन्ति। पुरुषाणां कृते धोती अथवा अर्धोरुकयुगलम्। मुख्यघट्टेषु वस्त्रपरिवर्तनकक्षाः सन्ति, किन्तु तेषु सम्मर्दो भवति; अतः यस्यावरणे वस्त्रपरिवर्तनं कर्तुं शक्नोति तादृशं विशालं अङ्गमार्जनीयं वस्त्रं वा आनयतु।

ततः औष्ण्यम्, भवतः/भवत्याः अनुमानादपि अधिकम् आवश्यकम्। जनवरीमासे हरिद्वारे अथवा प्रयागराजे प्रभातात् पूर्वं तापमानं 4–8 °C भवति, नदी च हिमशीतला भवति। वास्तविकशैत्यस्य क्षणः निमज्जनसमये न, अपितु ततः परम् आर्द्रवस्त्रेण वाते स्थितिसमये भवति। स्थूलम् अङ्गमार्जनीयम्, शुष्कपादकोशौ, वातरोधकवस्त्रं च गुरु-प्रावारादपि अधिकम् उपयोगि भवति।

पादत्राणानि पदयात्रा च

भवान्/भवती अनुमानादपि अधिकदूरं चलिष्यति — स्नानदिवसेषु सिकतायाम्, प्लवसेतुषु, विषमभूमौ च अनेकानि किलोमीटरमितानि। नूतनानि उपानहानि अथवा दूरं चलितुमयोग्याः पादुकाः मा आनयतु; पूर्वाभ्यस्तानि पदयात्रोपानहानि आनयतु।

घट्टक्षेत्रात् पूर्वं पादत्राणानि अपसार्यन्ते। तानि वहितुं वस्त्रस्यूतम् आनयतु; अमृतस्नानसम्मर्दस्य सीमायां तानि त्यक्तानि चेत् पुनः कदापि न लभ्येरन्, निर्जूतपादेन प्रत्यागमनमार्गश्च दीर्घः भवति।

घट्टं प्रति किं नेतव्यम् — किं च न नेतव्यम्

यथाशक्ति अल्पमेव वहतु। धनराशिः, परिचयपत्रस्य एका छायाप्रतिः, दूरवाणी च धारयितुं लघु जलरोधककोषः; पादत्राणानाम् आर्द्रवस्त्राणां च कृते वस्त्रस्यूतः; जलकूपी च।

पश्चात् त्यजतु: आभूषणानि, उत्तमं छायाचित्रयन्त्रम्, चलसङ्गणकानि, यस्य हान्या दुःखं स्यात् तादृशी कापि वस्तु। परम्परा अनुभवश्च अस्मिन् विषये स्पष्टौ स्तः — मूल्यवस्तूनि जले सम्मर्दे वा मा नयतु।

तस्मिन् दिने प्रातः स्वसमूहस्य छायाचित्रं गृह्णातु। यदि कश्चित् पृथग् भवति तर्हि तेन धारितानि वस्त्राणि यथार्थतया दर्शयत् तत्कालीनं छायाचित्रं भवतः/भवत्याः समीपे भविष्यति; नष्टप्राप्तिशिबिरेषु सर्वप्रथमं तदेव पृच्छ्यते।

औषधानि, प्रलेखाः, जनैः विस्मृतानि वस्तूनि च

सम्पूर्णयात्रायै कतिपयाधिकदिनानां कृते च औषधानि मूलवेष्टने, चिकित्सापत्रस्य प्रतिलिप्या सह आनयतु। मेलायाः चिकित्साशिबिराणि उत्कृष्टानि निःशुल्कानि च सन्ति, किन्तु याचितानि भवतः/भवत्याः विशिष्टानि दीर्घकालिकौषधानि ते दातुं न शक्नुवन्ति।

एतान्यपि योजयतु: पुनर्जलीकरणलवणानि, सामान्यवेदनाहरम्, पूतिरोधकम्, स्फोटावरणपट्टिकाः, स्वकीयः श्वासयन्त्रः अथवा इन्सुलिनं च; अन्तिमवस्तुद्वयं स्यूते न, स्वदेहे एव धारयतु।

प्रलेखाः: स्वपरिचयपत्रं तथा पृथक् स्थापिताः तस्य छायाप्रतयः। विदेशीयाः तीर्थयात्रिणः यात्रानुमतिपत्रस्य प्रतिं वहेयुः, मूलपत्रं च निवासस्थाने सुरक्षितं स्थापयेयुः।

लघुमूल्यपत्रेषु नगद् धनम्। मेलासमये सञ्चारजालानि अतिभारितानि भवन्ति, अङ्कीयभुगतानं च आवश्यकसमये एव प्रायः विफलं भवति। नौकायै, अर्पणाय, चायायै, दानाय च लघुमूल्यपत्राणि धारयतु।

जनाः सर्वदा यद् विस्मरन्ति तत्: स्थायिलेखन्या लघुबालस्य प्रकोष्ठे स्वदूरवाणीक्रमाङ्कं लिखतु, वृद्धतीर्थयात्रिभ्यश्च स्थानीयभाषया निवासस्थानस्य नाम दूरवाणीक्रमाङ्कं च लिखितं पत्रकं ददातु। प्रत्येकस्य मेलायाः नष्टप्राप्तिशिबिराणि अयुतशः जनान् पुनर्मेलयन्ति; एतदेव तत् कार्यं शीघ्रं करोति।