ସାତଟି ଶୈବ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାଚୀନତମ ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଗୋଟିଏ; ଏହା ବିଘ୍ନହର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଦେବତା ଭାବେ ମାନେ — ଏଠାରେ ଗଣେଶଙ୍କ ଆଦ୍ୟ ରୂପକୁ ଆଦି ଗଣେଶ ଭାବେ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଅଟଳ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଅଚଳ — ଯାହାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇପାରେ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଦେବତା ଗଣେଶ, ସେହି ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଯଥାର୍ଥ ନାମ। ଏଠାରେ ତାଙ୍କ ଆଦ୍ୟ ରୂପକୁ ଆଦି ଗଣେଶ ଭାବେ ପୂଜା କରାଯାଏ: କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ ଏବଂ ପରମ୍ପରାରେ ଯାହାଙ୍କ ଭୂମିକା ହେଉଛି ପଥର ବାଧା ଦୂର କରି ଆରମ୍ଭକୁ ସମ୍ଭବ କରିବା।
ସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଟଳ ସାତଟି ଶୈବ ଅଖାଡ଼ା ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଛୋଟ ଅଖାଡ଼ା, ଏବଂ ନିଜ ପରମ୍ପରାର ଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ଅଖାଡ଼ାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଦଶନାମୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏହାର ସାଧୁମାନେ ଅନ୍ୟ ଭ୍ରାତୃ ଅଖାଡ଼ାଗୁଡ଼ିକ ପରି ଦଶଟି ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ନାମ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏହାର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପରିଚାଳନା ସେହି ଶ୍ରୀ ପଞ୍ଚ ପଦ୍ଧତିକୁ ଅନୁସରଣ କରେ — ପାଞ୍ଚଜଣଙ୍କ ଏକ ପରିଷଦ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ଶକ୍ତି ଓ ଗଣେଶଙ୍କ ପ୍ରତିନିଧି ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଅଖାଡ଼ାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ କାଶୀରେ ଅବସ୍ଥିତ — ଶିବଙ୍କ ନଗରୀ ବାରାଣସୀ ଏବଂ ସନ୍ନ୍ୟାସ ପରମ୍ପରାର ସର୍ବପୁରାତନ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ଜନବସତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପୀଠ — ଏବଂ ହରିଦ୍ୱାର, ଉଜ୍ଜୟିନୀ ଓ ବରୋଦାରେ ଏହାର ଶାଖା ଅଛି।
ଅଟଳ ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ମହାନିର୍ବାଣୀ ଅଖାଡ଼ା ସହ ମୈତ୍ରୀରେ ରହିଆସିଛି ଏବଂ ମେଳାରେ ତାହା ସହ ଶୋଭାଯାତ୍ରା କରେ ଓ ଶିବିର ସ୍ଥାପନ କରେ। ଏହି ମୈତ୍ରୀଗୁଡ଼ିକ ଏପରି ଏକ ବ୍ୟବହାରିକ ସତ୍ୟ ଯାହା ଜଣେ ଦର୍ଶନାର୍ଥୀ କେବଳ ନିରୀକ୍ଷଣ କରି ଜାଣନ୍ତି: କୁମ୍ଭରେ ତେରଟି ଅଖାଡ଼ା ତେରଟି ସ୍ୱାଧୀନ ସଂସ୍ଥା ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ କମ୍ ସଂଖ୍ୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭାବେ ଚଳନ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକର ନିଜସ୍ୱ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଗ୍ରାଧିକାର କ୍ରମ ରହିଛି।
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଖାଡ଼ା ପରି ଅଟଳ ନିଜ ପେଶୱାଇରେ ମେଳା ନଗରୀକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ ଏବଂ ଅମୃତ ସ୍ନାନ କ୍ରମରେ ନିଜ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନରେ ସ୍ନାନ କରେ। ଜୁନା କିମ୍ବା ନିରଞ୍ଜନୀର ଶିବିରଠାରୁ ଛୋଟ ଏହାର ଶିବିର, ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ସମୟ ଥିବା ସାଧୁମାନଙ୍କ ସହ ବସିବା ନିମନ୍ତେ ମେଳାର ଶାନ୍ତ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ — ଏହି କାରଣରୁ ଅଭିଜ୍ଞ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ କେବଳ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅଖାଡ଼ାକୁ ନ ଯାଇ ଛୋଟ ଅଖାଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଖୋଜି ଯାଆନ୍ତି।
ଯାତ୍ରା ଜାରି ରଖନ୍ତୁ — ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାଗ
କାଶୀରେ ପୀଠ, ହରିଦ୍ୱାର ଓ ପ୍ରୟାଗରାଜରେ ଶାଖା, ଏବଂ ଏକ ଆରାଧ୍ୟ ଦେବତା ଯାହାଙ୍କ ବିଷୟରେ ପରମ୍ପରାର ନିଜସ୍ୱ ସ୍ରୋତଗୁଡ଼ିକ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି।
ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଆବାହନ ଅଖାଡ଼ା →