उदासीनयोः द्वयोः संस्थयोः नूतनतरा — अस्याः प्रवेशशोभायात्रा मेलायाम् अन्याभ्यः सर्वाभ्यः भिन्ना, यतः सा शिबिकायाम् आचार्यं न वहति तथा किमपि आयुधं न धारयति।
नया इति शब्दस्य सरलः अर्थः नूतनः इति। नया उदासीन-अखाडः 1846 तमे वर्षे आन्तरिकविवादानन्तरं प्राचीनतरात् बडा उदासीन-संस्थानात् महन्त-सुधीरदासस्य नेतृत्वे विभक्तः सन् अस्तित्वं प्राप्तवान्। अस्य पीठं हरिद्वारस्य कनखले अस्ति।
उभयोः उदासीन-अखाडयोः समाना परम्परा तथा गुरुनानकस्य ज्येष्ठपुत्रस्य श्रीचन्द्रस्य समाना पूजा अस्ति — सः अत्र गुरुचन्द्राचार्यः कथ्यते। उभौ शिवं पूजयन्तौ सनातन-सिख-अवबोधस्य अन्तर्गतौ आत्मानं वर्णयतः। विभाजनं सिद्धान्तगतं न, अपि तु संस्थागतमेव आसीत्; संस्थे द्वे अपि अद्यापि स्पष्टतया एकस्याः परम्परायाः रूपे तिष्ठतः।
यस्मिन् दिने सर्वे पश्यन्ति तस्मिन्नेव दिने अस्य अखाडस्य सर्वाधिकं ध्यानाकर्षकं वैशिष्ट्यं दृश्यते। अन्यस्य प्रत्येकस्य अखाडस्य पेशवाई प्रदर्शनरूपा भवति — अग्रे देवता, शिबिकासु रथेषु च महामण्डलेश्वराः, त्रिशूल-शक्ति-खड्गधारिणः नागदलाः, आनकाः शङ्खाश्च — किन्तु नया उदासीनस्य शोभायात्रायां शिबिकायां न कोऽपि आचार्यः वह्यते, न शक्तयः, न च आयुधानि।
यस्य अखाडस्य कुम्भे सम्पूर्णः सार्वजनिकः क्षणः शोभायात्रैव अस्ति, तस्य पदचिह्नैः बलसाधनैश्च रहितः प्रवेशः महत्त्वपूर्णं वक्तव्यम् अस्ति। यः यात्रिकः एतत् अन्वेष्टुं जानाति, सः मेलायाः घोषमयतमे सप्ताहे शान्ततमेषु अन्यतमं दृश्यं पश्यति।
नया उदासीनः स्वस्य मूलगृहवत् एकेन प्रमुखेण न, अपि तु श्रीपञ्चेन — पञ्चसदस्यीयपरिषदा — शास्यते, तथा स्नानक्रमे उदासीनसमूहे स्वस्थानं गृह्णाति।
उभौ उदासीन-अखाडौ निर्मल-अखाडश्च मिलित्वा त्रयोदशानां तृतीयं कुलं रचयन्ति; तत् शैवसंन्यासिभ्यः वैष्णववैरागिभ्यश्च भिन्नम्, तथा एतेषु त्रिषु प्रत्येकस्य स्थापना प्राचीनतया कथिता न, अपि तु 19 शताब्द्यां प्रमाणिता अस्ति।
यात्रां प्रवर्तयतु — अग्रे
यत्र गुरुग्रन्थसाहिबः केन्द्रे प्रतिष्ठापितः अस्ति, तत् गृहम् 1862 तमे वर्षे स्थापितं कङ्खले च स्थितम्।
पठन्तु: निर्मल-अखाडा →